Over een paar dagen begint mijn eigen zomervakantie, en dit is het laatste artikel dat ik schrijf voordat ik echt even offline ga. Terwijl ik bezig ben met afronden en overdragen van mijn werkzaamheden, lees ik af en toe een stukje in het boek Innerlijke Rust van Ansel Grün, en daarin raakte één passage me ineens heel erg: over hoe we zelfs op vakantie vaak geen echte rust meer ervaren.
Dat bleef hangen. Want het is zó herkenbaar, bij mezelf en bij anderen. En toen dacht ik: dit is eigenlijk het perfecte thema om de zomer mee in te luiden. Misschien lees je dit vlak voordat je vertrekt. Of zelfs al vanaf je vakantiebestemming. Hoe dan ook, ik hoop dat je in deze woorden iets vindt dat je helpt om niet alleen vrij te zijn, maar ook echt tot rust te komen.
We zijn het nietsdoen verleerd
Wat mij het meest trof in Grüns boek, is hoezeer we het vermogen zijn kwijtgeraakt om gewoon te zijn. We weten nauwelijks nog hoe we moeten nietsdoen. Gewoon zitten. Liggen. Kijken naar het rimpelen van het water. Luisteren naar vogels. De geur van de avond opsnuiven.
In plaats daarvan vullen we onze vakanties met plannen, lijstjes en bezienswaardigheden. We willen er “alles uithalen”. Wat ooit begon met een wandelingetje en een stil moment in een oud kerkje, is nu een aaneenschakeling van activiteiten geworden. We gunnen onszelf nauwelijks nog de tijd om te landen, te voelen, te kijken. Om eenvoudigweg aanwezig te zijn.
Ook Rudolf Steiner, grondlegger van de antroposofie, wees op het belang van dat ogenschijnlijk passieve, maar in wezen diep actieve waarnemen. Hij beschreef hoe het kijken naar bijvoorbeeld de beweging van wolken, zonder oordeel en zonder haast, een vorm van geestelijke oefening kan zijn. Dit zogenaamde ‘aandachtig waarnemen’ zag hij als een manier om werkelijk contact te maken met de wereld om je heen – én met jezelf. Door stil te worden, je zintuigen te verfijnen en niets te willen veranderen of bereiken, ontstaat er ruimte voor inzicht, intuïtie en innerlijke rust.
Niet door iets toe te voegen. Maar juist door niets te doen. Alleen maar zijn, bij wat er is.
Maar dat vraagt ruimte. Tijd. Stilte. En de bereidheid om werkelijk even helemaal niets te hoeven.
We nemen onszelf mee
Je kunt nog zo’n mooie plek uitkiezen, maar als je innerlijk blijft rondrazen, zul je er nooit echt aankomen. Zoals Grün schrijft: “Je lichaam ligt op het strand, maar je geest is nog onderweg.”
Rust ontstaat niet automatisch door een andere omgeving. Het ontstaat wanneer we onszelf toestaan om te vertragen. Om geen doelen meer te stellen. Om weer ontvankelijk te worden voor wat er is, zonder haast, zonder doel.
De vakantie als to-do-lijst
Waar vroeger vakantie vooral betekende: even niets, is het nu vaak een nieuwe vorm van ‘moeten’.
We moeten genieten. We moeten ontspannen. We moeten bijzondere dingen meemaken, zodat we er foto’s van kunnen delen. Het gevolg? De vakantie zit vol net zulke drukke dagen als thuis, alleen nu met een andere setting.
Daarbij komt dat velen van ons onbewust verslaafd zijn geraakt aan prikkels. We kunnen nauwelijks meer niet iets doen. Even zitten zonder telefoon, zonder gesprek, zonder plannen… voelt al snel ongemakkelijk. Maar precies daar, zegt Grün, begint de echte rust: in het durven toelaten van leegte.
Wat helpt wél?
Grün reikt geen praktische lijstjes aan, maar zijn ideeën laten zich goed vertalen naar het dagelijks leven. Een paar inzichten:
- Rust begint van binnen. Zelfs op vakantie is het waardevol om ’s ochtends even stil te zitten, te ademen, en contact te maken met wat er werkelijk is.
- Laat ruimte ontstaan. Plan minder. Laat dagen open. Laat spontane ingevingen toe.
- Zet je schermen echt uit. Niet omdat je ‘moet detoxen’, maar omdat je anders geen afstand krijgt van de continue stroom.
- Laat verwachtingen los. Niet alles hoeft ‘de moeite waard’ te zijn. Soms is kijken naar het rimpelen van water genoeg.
Tot slot
Ik wens je een zomer toe waarin je niet alleen mooie dingen meemaakt, maar waarin ook ruimte mag ontstaan. Voor leegte, voor nietsdoen, voor ontladen en opladen. Zoals Ansel Grün schrijft: “Innerlijke rust groeit waar ik leer mijzelf los te laten.” Misschien is dat de uitnodiging van deze zomer: niet nóg iets beleven, maar even niets hoeven. Gewoon zijn. Ik ga ieder geval heel weinig doen en heel veel gewoon zijn.
Tot na de zomer! Liefs, Sanne
Eén reactie
Wat een mooi artikel.
Je legt precies de vinger op de zere plek.
Het niks doen is vaak lastig en moet je leren en gewoon doen.
Heel goed om daar weer even op gewezen te worden.
Fijne vakantie.